Beztalencia - paradoks rynku pracy
04-05-2015

Liczba ofert na rynku pracy jest na tyle duża, że bezrobocie praktycznie powinno zostać wyeliminowane, tymczasem jest dokładnie odwrotnie, zwłaszcza wśród ludzi młodych. Źródło takiego stanu rzeczy należy upatrywać w braku kwalifikacji, okazuje się, że są coraz poważniejsze wyzwania światowej gospodarki.

 

Adecco we współpracy z Singapurskim Instytutem Zarządzania Zasobami Ludzkimi przeprowadziło badania Global Talent Competitiveness Index, z których jednoznacznie wynika, że umiejętności kandydatów są zupełnie inne niż zapotrzebowanie na rynku pracy. Problem ten można zauważyć niemal na całym świecie, gdzie poszukiwanych jest ok. 8,4 mln pracowników na różne stanowiska, które są dotąd nieobsadzone z uwagi na brak odpowiednich kandydatów.

Badania specjalistyczne wskazują, że bezrobocie młodych może okazać się nie tylko chwilowym kryzysem, lecz problemem strukturalnym. Obecnie w Europie bez pracy pozostaje 21,2% młodych osób. W Hiszpanii bezrobocie wśród młodych kształtuje się na poziomie 53,2%, w Grecji na poziomie 52,3%, w Chorwacji 50%. W przypadku osób powyżej 25 roku życia, bezrobocie wynosiło analogicznie 23,5%, 25,4% i 14,%. W Polsce w latach 2057-2015 bezrobocie wśród osób poniżej 25 roku życia spadło o 4,2% i wynosi 21,1%.

Problem bezrobocia młodych zdaniem ekspertów może się jeszcze pogłębić. Może się jednak okazać, że przez najbliżej lata bezrobocie młodych jeszcze wzrośnie. Paradoksalnie wzrasta również liczba nieobsadzonych miejsc pracy dla wykwalifikowanych pracowników. Szacuje się, że do 2030 roku zapotrzebowania na pracowników może wynieść na przykład w Chinach powyżej 20 mln stanowisk, a w Indonezji nawet powyżej 100 mln! Obecnie w samych tylko Stanach Zjednoczonych brakuje ok. 5 mln wykwalifikowanych pracowników, a w Europie ok. 3,7 mln.

Z badań pracodawców i ekspertów zajmujących się danym tematem wynika, że młodzi absolwenci szkół średnich często nie posiadają podstawowej wiedzy ogólnej, a nawet mają problemy z czytaniem, pisaniem i liczeniem! Bardzo duże znaczenia ma również problem wykluczenia cyfrowego, nawet 25% dorosłych Europejczyków nie potrafi obsługiwać komputera.

W przeprowadzonych badaniach problem został przedstawiony, jako „niedobór talentów”. Aby zapobiec dalszemu pogłębianiu się tego problemu niezbędne są zmiany o charakterze systemowym. Eksperci nadzieje zażegnania kryzysu widzą w uelastycznieniu rynku pracy i zwiększeniu dynamiki mobilności pracowników. Liberalizacja rynku w stopniu umożliwiających zauważanie jakichkolwiek zmian i poprawy sytuacji na rynku pracy jest zmiana prawa pracy, obniżenie kosztów pracy, a także likwidacja przywilejów zawodowych wielu grup społecznych.

Pomysłodawcy badań wskazują na wielką wagę pracy tymczasowej. Adecco w swoich badaniach zauważa, ze coraz więcej pracowników chce pracować na umowach czasowych, to sprawdza się na przykład we Francji, gdzie takie umowy posiada, aż 66% wszystkich zatrudnionych, w Wielkiej Brytanii zaś takie umowy podpisuje ok. 45% zatrudnionych.

W szukaniu rozwiązania dla problemu braku pracowników dla poszczególnych stanowisk pracy okazuje się, że kluczowa pozostaje reforma edukacji. Niezbędne jest zatrudnienie profesjonalnych, dobrze wykwalifikowanych pracowników oraz budowanie dopasowania umiejętności absolwentów dla wymagań rynku pracy. Nadwyżkę osób z wyższym wykształceniem, lecz bez profesjonalnych umiejętności można by zamienić na wykwalifikowanie pracowników o profilu zawodowym. Taki system funkcjonuje już od lat w Niemczech, Szwajcarii, Austrii. W tych państwach problem niedopasowania pracowników do rynku pracy jest o wiele mniejszy i kształtuje się w Niemczech na poziomie 7,6%, w Szwajcarii 3%, tymczasem dla całej strefy euro 23%.

Niedoborowi odpowiednio wykwalifikowanych pracowników towarzyszy problem demograficzny. Zmienia się również struktura zatrudnienia i model pracy. Współcześnie niewielu pracowników zajmuje jedną posadę przez całe życie, bądź wspina się po szczeblach kariery w jednym przedsiębiorstwie. Wzrasta przez to znaczenie agencji pracy, bowiem aż 36 mln ludzi na świecie znajduje zatrudnienie dzięki agencjom pracy. 60% pracowników jest w wieku poniżej 30 lat.