Aktywizacja osób 50+
14-10-2015

Aktywizacja osób bezrobotnych powyżej 50 roku życia w świetle zmian demograficznych staję się coraz ważniejszą kwestią. W tym też celu regionalne programy operacyjne Europejskiego Funduszu Społecznego otrzymają z Unii europejskiej prawie pół miliona euro, co w przeliczeniu wyniesie ok. dwóch miliardów złotych. Dodatkowo na ten cel zostaną przeznaczone fundusze z budżetu państwa, na aktywizację i wsparcie zatrudnienia osób po 50-tym roku życia.

Poruszenia na rynku pracy i działania zmierzające do aktywizacji osób w wieku 50+ są spowodowane zmianami społeczno – demograficznymi. Liczba osób aktywnych zawodowo będzie spadać rok rocznie. Szacunkowe prognozy wskazują, że w roku 2050 w Polsce będzie 30 milionów mieszkańców, zaś grupa wiekowa 18 -44 – najbardziej efektywnych pracowników ma się zmniejszyć do 9 milionów, z obecnych 15 milionów. Takie zamiany prowadzą do sytuacji, w których zatrudnienie osób powyżej 50 roku życia nie będzie już udogodnieniem, czy przejawem dobrej woli dla pracownika, ale koniecznością.

Badania prowadzone nad postrzeganiem pracowników w firmach, wskazują, że nie ma negatywnego nastawienia do pracowników powyżej pewnej granicy wieku. Przedsiębiorcy chętnie zatrudniają osoby 50+, doceniając ich zaangażowanie, doświadczenie i lojalność. W przypadku jednak, gdy takie osoby stracą pracą, to mają o wiele więcej trudności ze znalezieniem nowego pracodawcy niż młodzi ludzie. Stąd też w przedstawionej grupie wiekowej jest dużo większe i trwalej występujące bezrobocie, niż w przypadku innych grup wiekowych.

Jedna z Warszawskich Wyższych Uczelni, wraz z Urzędem Miasta Stołecznego Warszawy i Akademii Rozwoju Filantropii opracowała pakiet Activ 50+, który jest próbą wypracowania rozwiązań dla wsparcia osób dojrzałych w ich pracy zawodowej.  Opracowany pakiet Activ 50+ jest kolejną wersją programu Solidarność Pokoleń. Program ten również zakłada aktywizację osób dojrzałych. Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, które było pomysłodawcami tego projektu zakłada, że już osoby ok. 45 roku życia powinny zadbać o podnoszenie swoich kwalifikacji, które pomogą utrzymać się na rynku pracy, w późniejszych latach kariery zawodowej. Celem programu było również zwiększenie aktywności zawodowej osób w tej grupie wiekowej oraz zwiększenie wskaźnika zatrudnienia wśród osób starszych. Wzrost zatrudnienia w grupie wiekowej 50+, a także porównanie wskaźników osób aktywnych zawodowo w Polsce i Unii Europejskiej pokazują, że zmniejszają się dysproporcje w zatrudnieniu i coraz więcej osób po pięćdziesiątym roku życia jest aktywnych zawodowo. Oznacza to, że szkolenia, a także kampanie edukacyjne, marketingowe i szkoleniowe, jakie były prowadzone poprzez program Solidarność Pokoleń dała wymierne efekty.  

Po kryzysie gospodarczym OECD opublikowała raport wzrostu aktywności zawodowej i tempa wzrostu w tej dziedzinie wśród osób w grupie wiekowej 55- 64 lata, z którego wynika, że w Polsce poziom tempa wzrostu ulokował nasz kraj w czołówce. Znacznie przyczynił się do tego kryzys, gdyż przedsiębiorcy woleli zatrudniać doświadczonych pracowników, a nie absolwentów, których trzeba dodatkowo szkolić. Według badań w Polsce w roku 2014 pracowało 43,8% osób w wieku 55- 64 lata. Dla porównania w roku 2005 pracowało zaledwie 27,2% osób. Jednak średnia unijna to 52%. Polskie ministerstwo Pracy stawia sobie za cel osiągnięcie 52% zatrudnionych do roku 2020. Aktualnie główne starania są położone na wymianę doświadczeń i praktyk, które umożliwią wydłużenie aktywności gospodarczej osób powyżej pięćdziesiątego roku życia, co będzie elementem przygotowawczym dla podwyższenia wieku emerytalnego.

Zalecenia w sprawie aktywizacji osób powyżej pięćdziesiątego roku życia są kontrowersyjne dla pewnych grup społecznych, ponieważ są sprzeczne z przywilejami emerytalnymi i przywilejami określonych grup zawodowych, a także ochroną pracowników w wieku przed emerytalnym. W przypadku innych rozwiązań do ich realizacji niezbędny jest udział pracodawców. Proponowane zadania dla pracodawców to na przykład powiększony pakiet opieki społecznej, czy propagowanie aktywnego trybu życia. Odpowiedzią, na co są pakiety fitness. Program aktywizacji osób po pięćdziesiątym roku życia jest również dostosowanie stanowisk pracy do warunków zdrowotnych zatrudnionych osób.